Wat is het verschil tussen mediteren en mindfulness?

Wat is nu precies het verschil tussen mindfulness en meditatie? Deze vraag krijg ik vaker van deelnemers die komen mediteren in Utrecht. In dit artikel leg ik je het verschil uit.

Meditatie is de beoefening, mindfulness is de levenshouding

Een goede manier om naar het verschil te kijken is door de vergelijking met sport te maken. Meditatie is als de training in de sportschool. Je neemt er bewust de tijd voor, je gaat er op een specifieke plek voor zitten en je voert een gerichte oefening uit om je spieren te trainen.

Mindfulness is vervolgens de conditie die je daarmee opbouwt. Het is de kwaliteit van aandacht die je de rest van de dag met je meedraagt, of je nu op je werk bent, een gesprek voert of de afwas doet.

Wat is meditatie?

Meditatie is een formele beoefening waarbij je een afgebakende tijd vrijmaakt om met je aandacht aan de slag te gaan. In de 8-weekse mindfulness training (MBSR) bij Plek om te Zijn maken we gebruik van verschillende meditatievormen:

• De bodyscan: Hierbij ga je met je aandacht systematisch je hele lichaam langs om op te merken wat je daar op dat moment ervaart.

• Zitmeditatie: Je zit in stilte en gebruikt de ademhaling als anker om steeds weer terug te keren naar het huidige moment. Daarnaast geef je aandacht aan lichaamsensaties, gedachtes en emoties.

• Bewegingsmeditatie: Je voert rustige bewegingen uit met volledige aandacht voor de fysieke sensaties in je lichaam.

  
  

Tijdens deze meditaties oefen je om je bewust te worden van waar je aandacht naartoe gaat. Zodra je merkt dat je afdwaalt naar gedachten over de toekomst of het verleden, breng je je aandacht op een vriendelijke manier weer terug naar het nu.

Wat is mindfulness?

Mindfulness is simpelweg het aanwezig zijn in het hier en nu, zonder te oordelen over wat je tegenkomt. Het is een praktische vaardigheid die je overal kunt toepassen, ook zonder dat je op een meditatiekussen zit.

Je kunt mindfulness beoefenen tijdens alledaagse handelingen, ook wel informele beoefening genoemd:

• Je maaltijd eten met volledige aandacht

• Echt luisteren naar iemand zonder ondertussen al je antwoord klaar te hebben.

• Opmerken dat je op de automatische piloot aan het wandelen bent en weer contant maken met de omgeving door aandachtig rond te kijken.

  
  

De 5 belangrijkste verschillen op een rij

Om het overzichtelijk te maken, heb ik de grootste verschillen voor je op een rijtje gezet:

1. Vorm: Meditatie is een formele oefening waar je tijd voor vrijmaakt. Mindfulness is een informele houding die je de hele dag door kunt aannemen.

   
   

2. Locatie: Mediteren doe je vaak op een rustige plek op een matje of kussen. Mindfulness kun je overal beoefenen: in de rij bij de supermarkt, tijdens het fietsen of achter je bureau.

   
   

3. Doel: Meditatie is de methode om je focus en opmerkzaamheid te trainen. Mindfulness is het resultaat: een staat van zijn waarin je bewuster en minder reactief in het leven staat.

   
   

4. Tijdsduur: Een meditatie duurt vaak 10 tot 45 minuten. Een moment van mindfulness kan slechts een fractie van een seconde duren, maar wel direct je stressniveau verlagen.

   
   

5. Activiteit: Tijdens meditatie doe je vaak één specifieke ding (zoals de adem observeren). Bij mindfulness ben je simpelweg aanwezig bij de activiteit waar je al mee bezig was.

   
   

Waarom de combinatie werkt

Alleen lezen over mindfulness is vaak niet genoeg om echt verandering te ervaren. Door meditatie te gebruiken als trainingsvorm, ontwikkel je de opmerkzaamheid die nodig is om gedurende de dag vaker mindful te zijn. Je leert de signalen van stress in je lichaam eerder herkennen en kunt daardoor vaker kiezen voor een bewuste respons in plaats van een automatische reactie.

Wil je dit zelf ervaren? In mijn mindfulness training in Utrecht leer je stap voor stap hoe je zowel meditatie als mindfulness een plek geeft in je dagelijkse leven. Zo creëer je meer rust, precies op de momenten dat je het 't hardst nodig hebt.